صدور مجوز واردات دستکش پزشکی در شرایطی که تولیدکنندگان داخلی با چالشهای اقتصادی دستوپنجه نرم میکنند، میتواند به مثابه یک شوک ناگهانی به پیکره صنعت تجهیزات پزشکی کشور عمل کند. در حالی که تولیدکنندگان استان تهران برای رسیدن به خودکفایی و استقلال در تأمین این کالای استراتژیک، سرمایهگذاریهای سنگینی در حوزه ماشینآلات، زیرساختها و نیروی انسانی انجام دادهاند.
به گزارش جارچی اخبار به نقل از ایرنا، یکی از تهدیدهای جدی در این رویکرد، ناتوانی در رقابت قیمتی با محصولات وارداتی است که احتمالاً با ارزهای دولتی یا در بازارهای جهانی با مقیاس بسیار وسیع تولید شدهاند. تولیدکنندگان داخلی که در شرایط تورمی، با هزینههای کمرشکن مواد اولیه، انرژی و نوسانات نرخ ارز مواجه هستند، در صورت ورود محصولات خارجی که با حمایتهای دولتی یا شرایط خاص تولید شدهاند، قدرت رقابت خود را از دست خواهند داد. این وضعیت میتواند تولیدکننده داخلی را که تا دیروز بازوی اصلی نظام سلامت بوده است، به ورطه ورشکستگی و خروج از چرخه تولید بکشاند.
همچنین، وابستگی مجدد زنجیره تأمین به واردات، کشور را در برابر تحریمها و نوسانات بازارهای بینالمللی بسیار آسیبپذیر میکند. تجربه نشان داده است که در زمانهای بحرانی و اضطرار، کشورهای صادرکننده پیش از هر چیز نیازهای داخلی خود را تأمین میکنند و این یعنی در بزنگاههای تاریخی، کشور دوباره با کمبود دستکش مواجه خواهد شد. با تضعیف تولیدکننده داخلی در پی واردات بیرویه، ما در واقع «تابآوری ملی» را فدای راهحلهای کوتاهمدت کردهایم و عملاً خود را در برابر چالشهای آتی، خلع سلاح میکنیم.
نماینده برخی از تولیدکنندگان دستکش پزشکی در این زمینه گفت: اصولا واردات با هدف تعدیل بازار مطرح می شود ولی کشورمان خوشبختانه جزء معدود کشورهای موفق جهان است که توانسته طی سالهای گذشته بخوبی در تولید انواع دستکش جراحی و معاینه پزشکی رشد کند و حتی رقیبی جدی برای سایرکشورها بویژه تولید کنندگان دستکش در آسیای شرقی باشد.
رضا حسینی افزود: ما تولید کنندگان هیچ چیزی حتی حمایت از سوی دولت نمی خواهیم و بسیار مهم است که از وارد کنندگان این محصول نیز حمایت نکنند، در منطقه و کشورهای همسایه هیچ رقیب تولیدی وجود ندارد و حتی این توانمندی برای صادرات از ایران به کشورهای منطقه نیز مطرح است.
وی اظهار داشت: وزارت بهداشت به هر دلیل حاکمیتی و مدیریتی که برای من قابل احترام است، تشخیص داده تا نسبت به صدور مجوز واردات دستکش های جراحی و معاینه اقدام کند! ولی اصولا واردات زمانی انجام می شود که تولید کننده داخلی در انجام تعهدات تولیدی خود نا توان یا بی تعهد است و یا گران فروشی می کند، اما در مورد دستکش همه چیز برعکس است چون تولید کنندگان داخلی پیوسته فریاد می زنند که میزان تولیدات آنان برای کشور کافی است؛ پس چرا بی کیفیت ترین کالاهای وارداتی باید به چندین برابر قیمت در کشور فروخته می شود؟
این تولید کننده تصریح کرد: در حال حاضر سالانه حدود ۳۰ میلیون جفت دستکش تولید می کنم وهمچنین حدود هشت تولید کننده بزرگ و کوچک دیگر در نقاط مختلف ایران از جمله استان تهران نیازهای کشورمان را بر طرف می کنند، با وجود اینکه ما هیچ یارانه و ارز دولتی دریافت نمی کنیم، وزارت بهداشت برای دستکش تولید داخل قیمت تعیین می کند اما پرسش اینجاست که چرا دستکش های وارداتی در سامانه مربوطه تا کنون قیمت گذاری نشده است و گاهی تا هفت برابر قیمت نمونه داخلی آن در بازار فروخته می شود!؟ پس بدین ترتیب با این حجم از درآمد امکان رانت مطرح است و واردکننده می تواند برای فروش محصول خارجی، مشتریان را به هر نحوی راضی به خرید کند!
تولید دستکش بسیار حساس و دشوار است
به گفته حسینی، تولید دستکش بسیار بسیار حساس و دشوار است و با افتخار می گوییم که به همت نیروهای بومی محقق شده است و در دستان پزشکان، جراحان و کادر درمانی کشورمان بخوبی استفاده می شود. وقتی مواد اولیه وارد می کنیم، ۱۰ درصد مالیات ارزش افزوده برای مواد خام وارداتی در نظر می گیرند ولی محصول نهایی تولیدی با این حجم از هزینه های جانبی، معاف از دریافت مالیات بر ارزش افزوده است!
وی ادامه داد: برای ۳۰ درصد مواد مورد نیاز در این صنعت، تولید کننده باید از تالار بورس ارز تهیه کند و باقی مواد مورد نیاز در داخل تامین می شود ولی یک وارد کننده برای تهیه محصول خارجی(صفر تاصد) ارز تخصیصی دریافت می کند. بی شک ارز با هدفی تخصیص پیدا می کند که مراکز درمانی و بیماران با کمترین هزینه به کالای ارزانتر و مورد نیاز خود دست پیدا کنند، اما شاهدیم که دستکش های پزشکی وارداتی حتی تا هفت برابر گرانتر از نمونه تولید داخل در بازار فروخته می شود.
مدیر عامل مجموعه تولیدی سهل گستران درمان گفت: محصولاتی از چنین تولید کنندگان خارجی در داخل کشور وجود دارد، یعنی همان دستکش های ارزان وارداتی، حتی سه تا چهار برابر نمونه تولید داخلی به مشتریان فروخته می شود؛ نکته مهم اینجاست که با کمال تاسف وزارت بهداشت قیمت ثبت شده و مشخصی در سامانه برای این محصول وارداتی تعیین نمی کند!
حسینی تاکید کرد: دستکش های پزشکی تولید داخل کشور با استاندارهای لازم و تحت نظارت کامل تولید می شوند بگونه ای که حتی قابل رقابت با تولیدات سایر کشورهای دنیاست؛ این در شرایطی است که از همه لحاظ اعم از تامین آب، برق، گاز، حمل و نقل دچار مشکلات فراوان هستیم.
به گفته مدیر عامل مجموعه تولیدی سهل گستران درمان، اگر حاکمیت تصمیم دارد که مجوزی برای واردات دستکش تخصیص دهد، ما تولید کنندگان مخالفتی نداریم اما درخواست می کنیم همان رفتاری که در مورد قیمت گذاری با وارد کننده انجام می دهند با تولید کننده داخلی نیز انجام دهند؛ اگر وارد کننده در قیمت فروش آزاد باشد بطور حتم تولید کننده داخلی با تمام سختی هایی که تا کنون متحمل شده، محکوم به شکست و با تعطیلی کارخانه روبرو خواهد بود.
قیمت دستکش چقدر هست؟
وی ادامه داد: یک نوع دستکش پزشکی تولید داخل که مبلغ آن ۶۵ هزار تومان محاسبه می شود، مشابه خارجی آن تا حدود ۴۰۰ هزار تومان بفروش می رود.
حسینی افزود: پزشکان و کادر درمان کشورمان از دستکش های تولید داخل استقبال می کنند پس باید برای این صنعت و کارخانه های تولیدی آن دلسوزی کرد تا کشور از منافع آن بهره مند شود، رشد کند که قطب تولید باشد و صادرات کند. در کارخانه تولیدی سهل گستران درمان، اکنون بیست و چهار میلیون جفت دستکش جراحی در سال با ظرفیت واقعی تولید می شود که بواسطه راه اندازی خطوط در حال نصب، بزودی سهم تولید این کارخانه بالغ بر ۳۶۰ میلیون عدد دستکس معاینه در سال خواهد شد.
سازمان غذا و دارو مسیرهای جایگزین تأمین دستکش پزشکی را فعال کرد
رئیس اداره نظارت و بازرسی اداره کل تجهیزات پزشکی سازمان غذا و دارو نیز در این زمینه از فعالسازی مسیرهای جایگزین برای تأمین دستکش پزشکی خبر داد و گفت: با توجه به گزارشهای متعدد مراکز درمانی مبنی بر فروش با قیمت غیرمصوب و محدودیتهای تأمین از سوی برخی شرکتهای داخلی، این تصمیم در راستای حفظ تابآوری زنجیره تأمین و جلوگیری از کمبود در مراکز درمانی اتخاذ شده است.
محمد رشیدی با اشاره به چالشهای پیشآمده در تأمین دستکش پزشکی در شرایط ویژه، اظهار داشت: یکی از شرکتهای تولیدکننده داخلی که سهم قابلتوجهی از بازار را در اختیار دارد، بهصورت رسمی و مکتوب اعلام کرد که با قیمت مصوب امکان فروش و تأمین محصول را ندارد.
وی افزود: همزمان، گزارشهای متعددی از دانشگاههای علوم پزشکی و مراکز درمانی حاکی از آن بود که مراکز مذکور برای تأمین دستکش با مشکلات جدی مواجه شدهاند و در مواردی، عرضه با قیمتهای بالاتر از نرخ مصوب و اصرار بر فروش نقدی از سوی برخی تأمینکنندگان و شبکههای توزیع استانی مشاهده شده است.
تأکید بر تداوم تأمین در شرایط اضطرار
رشیدی با بیان اینکه در شرایط حساس، نمیتوان تأمین یکی از اقلام ضروری درمانی را صرفاً به یک مسیر محدود کرد، تصریح کرد: موضوع ایجاد و فعالسازی مسیرهای کمکی و جایگزین، با نظر و تأکید «کمیته تدابیر ویژه» در دستور کار قرار گرفت.
وی یکی از مسیرهای جایگزین را «واردات» عنوان کرد و گفت: این تصمیم به معنای جایگزینی واردات با تولید داخل نیست، بلکه اقدامی راهبردی برای تضمین تداوم تأمین در شرایط اضطراری و کاهش آسیبپذیری زنجیره تأمین است.
تولید داخل؛ اولویت سازمان غذا و دارو
رئیس اداره نظارت و بازرسی اداره کل تجهیزات پزشکی تأکید کرد: حمایت از تولید داخل همچنان رویکرد اصلی سازمان غذا و دارو است، اما این حمایت باید در کنار تأمین پایدار، رعایت ضوابط قیمتگذاری و پاسخگویی به نیاز مراکز درمانی باشد.
وی خاطرنشان کرد: سازمان غذا و دارو موظف است در شرایط اضطراری از تمامی ظرفیتهای قانونی برای جلوگیری از کمبود و استمرار ارائه خدمات درمانی استفاده کند. بدیهی است با بازگشت بازار به وضعیت عادی، سیاستهای تأمین نیز متناسب با شرایط جدید بازنگری خواهد شد؛ با این حال، تجربیات حاصل از گزارشهای اخیر در تصمیمگیریهای آتی مورد توجه قرار خواهد گرفت.
رشیدی تأکید کرد که راهبرد کلان این سازمان، حفظ و تقویت ظرفیت تولید داخل در کنار تضمین دسترسی پایدار مراکز درمانی است و در شرایط اضطراری، فعالسازی مسیرهای جایگزین با هدف حفظ تابآوری زنجیره تأمین، یک ضرورت مدیریتی محسوب میشود.